TV 1 is er voor iedereen

Tussen kerst en nieuwjaar blikken we terug. 2008, een raar jaar. Op 26, 27 en 28 december krijg je drie memorabele momenten van het (inter-) nationale nieuws. Daarna krijg je de rubriek "blunderboek", met jullie voorstellen over blunders van 2008 in Zomergem.

Vandaag een terugblik op de bankcrisis. De managers die zorgden voor het wanbeleid kregen een riante ontslagvergoeding. Yves Leterme die zijn verantwoordelijkheid nam op de boel op te kuisen, kreeg hele bakken modder over zich. Het kan verkeren...

De politieke actualiteit zorgt voor een uiterst moeilijke situatie voor CD&V. Een staatshervorming stond voorop toen we naar de kiezer trokken. Met onze kartelpartner N-VA gingen we die droom vervullen. Een staatshervorming is nodig: niet tegen de Walen of hervormingen om zomaar te hervormen. Nee, we geloven sterk dat dit leidt tot een beter beleid dat maatwerk kan leveren voor het welzijn van Vlamingen, Duitstaligen en Franstaligen. CD&V wil nu via een dialoog van gemeenschap tot gemeenschap tot resultaten komen. Dit houdt enorm veel risico in:

1) N-VA haakte al af: het stevige kartel is gebroken. Dit zal CD&V voelen bij de volgende verkiezingen.

2) Nadat men Yves Leterme verbrandde, sturen we Kris Peeters in de vuurlinie: hoeveel kopmannen gaan zich nog vastrijden en hun geloofwaardigheid verliezen?

3) Wat als de dialoog geen resultaat oplevert? Dehaene leerde de topmannen van onze partij niet te antwoorden op hypothetische vragen, maar toch...

4) Wanneer eindigt staatsmanschap en begint gezichtsverlies?

Daarom is het vanavond extra verzamelen geblazen voor ons in Oost-Vlaanderen. Ik hoop dat men mij de strategie achter dit alles eens in mensentaal kan uitleggen en dat men de manier van communiceren van de laatste week kan verduidelijken ... Jo Vandeurzen komt het uitleggen...

1. De staatshervorming is cruciaal voor onze sociaal-economische toekomst. CD&V heeft de voorbije 15 maanden alles gedaan wat mogelijk was om dit te realiseren. Op federaal niveau bleek dit niet mogelijk. Een dialoog van gemeenschap tot gemeenschap was en is het enige alternatief om deze broodnodige hervorming tot stand te brengen.

2. De tekst van de drie bemiddelaars bood een eerste aanzet, maar bevatte nog onduidelijkheden. Bepaalde uitspraken in de media maakten die onduidelijkheid nog groter. Daarom stelde CD&V expliciet drie voorwaarden voorop:

• Het zwaartepunt van de bevoegdheden moet worden verlegd naar de deelstaten.

• Er moeten al voor de verkiezingen van 7 juni 2009 concrete resultaten worden geboekt.

• De parlementaire afhandeling van BHV gaat verder.BHV blijft dus buiten de dialoog én buiten de federale regering.

3. Yves Leterme en Kris Peeters slaagden erin de Franstaligen te doen instemmen met deze drie voorwaarden.

4. Om die redenen besliste het politiek bestuur van CD&V dat er voldoende basis is voor het aanvatten van een geloofwaardige dialoog. We hebben vertrouwen in Kris Peeters, die aan Vlaamse zijde de dialoog zal leiden. Deze dialoog blijft een risico, maar als verantwoordelijke partij zijn wij bereid dit risico te nemen.

5. Wij respecteren het feit dat de N-VA een andere keuze maakte.

6. Alle meerderheidspartijen in de federale en in de Vlaamse regering zijn bereid de dialoog aan te vatten, onder de genoemde voorwaarden.

7. Er is voor deze dialoog geen realistisch alternatief. CD&V weigert de staatshervorming op te geven.

8. Door de beslissing van de N-VA heeft de federale regering in de Kamer geen meerderheid meer aan Vlaamse kant. Wij stappen daar niet lichtzinnig overheen. Wij zullen de gevolgen daarvan evalueren.

9. Over onze samenwerking met de N-VA is het laatste woord nog niet gezegd. Hoe dan ook blijft de samenwerking op lokaal en regionaal niveau van kracht.                                                                                              

Hoe gaat het nu verder ?

De koning heeft premier Leterme ontboden en heeft zijn ontslag vorige week geweigerd. Hij heeft drie Franstalige bemiddelaars aangeduid (François-Xavier de Donnéa, Raymond Langendries en Karl-Heinz Lambertz). Zij moeten nagaan welke garanties mogelijk zijn om tot een geloofwaardige institutionele dialoog te komen. Zij krijgen daarvoor tijd tot eind juli.

4 zaken zijn voor CD&V essentieel:

1) De bal ligt hiermee in het kamp van de Franstaligen. Het is nu aan hen om verantwoordelijkheid op te nemen.
2) Vooraleer een dialoog wordt opgestart moeten er garanties zijn. Daarnaar wordt nu gezocht.
3) De korte termijn – tot eind juli – garandeert ons bovendien dat de zaak niet op de lange baan wordt geschoven. Over minder dan twee weken weten we waar we staan.
4) De ministerraad moet zich in die periode terughoudend opstellen. Ze verzekert enkel de noodzakelijke continuïteit.

Wat met het sociaal-economisch beleid?

Doordat het ontslag van de regering is geweigerd, kan zij op korte termijn de noodzakelijke beleidsdaden blijven stellen.

Op de langere termijn is juist de staatshervorming broodnodig om een goed sociaal-economisch beleid te kunnen voeren, om mensen aan het werk te krijgen (en daardoor de pensioenen betaalbaar te houden), om de bedrijven zuurstof te geven, om een gezins- en gezondheidsbeleid op maat van de mensen te kunnen voeren.

Het één kan dus niet zonder het ander. De staatshervorming moet juist mogelijk maken dat de regio's zich economisch beter wapenen in een geglobaliseerde en snel veranderende wereld. De sociaal-economische verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië zijn te groot om met één recept de problemen aan te pakken.

Wat moet die staatshervorming inhouden?

Hoe sterker onze sociaal-economische positie, hoe beter we bestand zijn tegen de grillen van de wereldeconomie. Dat klinkt ver van ons bed, maar het gaat over ons dagelijkse leven.

En precies daarom is de discussie over de staatshervorming voor ons geen potje ruzie van politiekers onder elkaar, maar een fundamenteel debat over onze toekomst. Zonder grondige hervorming zijn we niet klaar voor de toekomst, kunnen onze overheden niet de maatregelen nemen die nodig zijn voor uw gezin, voor uw kinderen en kleinkinderen.

Want om onze pensioenen in de toekomst betaalbaar te houden, moeten we mensen activeren, aan het werk helpen dus. Dat zal alleen lukken met meer efficiëntie en maatwerk, op het niveau van de regio's dus.

Ook onze schitterende gezondheidszorg staat permanent onder druk. Er is er te veel versnippering tussen de federale overheid en de gemeenschappen. Er zijn te grote regionale verschillen, zowel qua gezondheidssituatie als qua visie. De gemeenschappen zijn op vele vlakken beter geplaatst om in de brede zorgsector de middelen doeltreffend op de noden af te stemmen.

Hetzelfde geldt voor het gezinsbeleid. De verschillende demografische evolutie – met meer vergrijzing in Vlaanderen - vergt een verschillend beleid. Het is logisch dat Vlaanderen meer investeert in de kinderwens van onze gezinnen.

Tot slot is het belangrijk dat we een systeem invoeren dat de regio's in dit land beloont of straft naargelang de resultaten die ze boeken. Wie veel mensen aan het werk krijgt, mag daar de voordelen van dragen. Het huidige financieringssysteem van het federale België heeft drie grote nadelen. Één: het zet de regio's te weinig aan tot verantwoordelijkheid. Twee: het verarmt de federale staat waardoor haar kerntaken in het gedrang komen. En drie:het heeft een pervers resultaat, want hoe meer de mensen uit een bepaalde regio tot de welvaart van het land bijdragen, hoe minder federaal geld hun regio ontvangt. Wij willen een hervorming die de federale staat terug ademruimte geeft en de regio's responsabiliseert.

Om al die redenen staat de staatshervorming niet ver van uw bed, maar ligt ze er midden in. Zonder een ingrijpende staatshervorming kunnen wij niet doen wat nodig is voor uw toekomst.

Ik ben van vrijdagavond terug in het land na een verkwikkende vakantie. Vanuit het buitenland bereikte ons allerlei politieke nieuwtjes.

Met 1,2 miljoen stemmen voor het kartel CD&V/N-VA en 800.000 persoonlijke voorkeurstemmen kreeg Yves Leterme vorig jaar van de Vlaamse kiezers een sterk mandaat. De kiezers kozen voor verandering, inclusief een hervorming van onze instellingen.

Die staatshervorming is vooral belangrijk voor de sociaal-economische toekomst van ons land. Yves Leterme en onze onderhandelaars hebben een jaar lang alles geprobeerd wat menselijk mogelijk was om het land te hervormen. Zij slaagden erin een absoluut “non” om te buigen tot een groeiend besef dat een staatshervorming echt noodzakelijk is. Maar finaal is een akkoord niet mogelijk gebleken. Ongetwijfeld stuitten we op de grenzen van wat in ons federaal bestel nog haalbaar is.  CD&V heeft bijzonder veel respect voor Yves Leterme. De vechtlust en volharding waarmee hij de budgettaire toestand in ons land recht trok en in moeilijke omstandigheden een sociaal-economisch meerjarenprogramma opmaakte, dwingt ontzag af. Ook op communautair vlak bereikte hij het maximum haalbare. Niemand anders had dit gekund. Yves Leterme kan ook in de toekomst op onze steun blijven rekenen. In geen geval geven wij de staatshervorming op. De hervormingen die wij willen zijn te cruciaal voor ons land. En voor één keer geen tsjevenstreken: onze ja, moet een ja zijn!

Yves Leterme richt voor het eerst het woord tot u na zijn opname in het ziekenhuis:

Politiek is boeiend, maar eist af en toe zijn tol. CD&V Zomergem toont respect voor het vele werk dat Yves Leterme verichtte. Hij nam zijn verantwoordelijkheid in zeer moeilijke omstandigheden. Yves is iemand die heel bereikbaar is en tussen de mensen staat. Twee jaar terug was hij te gast op de Vette Veemarkt in Zomergem. We wensen Yves Leterme een spoedig herstel! (P.S.: ook de Zomergemse politiek is door ziekte getroffen: de burgemeester is al een hele week geveld en schepen De Bie werd opgenomen in het ziekenhuis: we wensen ook hen een spoedig herstel.)